Want to create an interactive transcript for this episode?
Podcast: خصوصی - Khosousi
Episode: Tarikhe Shafahi - Bahman Rajabi
Description: تاریخ شفاهی موسیقی با خصوصی – گفتوگوی سیاوش نیکپی با بهمن رجبی خصوصی تقدیم میکند: گفتوگویی با بهمن رجبی این مجموعه توسط سیاوش نیکپی تهیه و تنظیم شده و به لطف ایشان در اختیار ما قرار گرفته است.در قسمت پنجم و پایانی این مجموعه سیاوش نیکپی با بهمن رجبی به گفتوگو نشستهاست.بهمن رجبی متولد ۷ اسفند در رشت، نوازندهٔ صاحب سبک و مدرس تمبک است.از آثار شهرت یافتهٔ او در زمینه تکنوازی تنبک میتوان به قطعهٔ «گفتگوی چپ و راست» اشاره کرد که در کتاب آموزش تنبک وی (جلد ۲) موجود است. از ابداعات او در تکنیک نوازندگی تنبک میتوان به افزودن ۱۱ نوع ریز اشاره کرد.بهمن رجبی با حمایت های مادرش در سال ۱۳۲۸ در کلاسهای استاد حسین تهرانی شرکت نمود.که البته ادامه پیدا نکرد. هنگامی که در ۲۲ سالگی از خدمت سربازی خود بازگشت، نوازندگی را بصورت خودآموز و با عشق و علاقه ی خود ادامه داد. در سال ۱۳۴۳ در حالیکه ۲۵ سال داشت با تاثیرگذارترین فرد در زندگی خود زنده یاد امیرناصر افتتاح آشنا شد و نزد او به یادگیری و نوازندگی پرداخت. وی همواره گفته است که زندگی هنری خود را مدیون افتتاح است. رجبی تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته ی کشاورزی ادامه داد و در همین رشته فارغ التحصیل شد و در سال ۱۳۴۵ ازدواج کرد که حاصل آن دو پسر بود. وی هیچگاه همانند سایر هنرمندان موسیقی دوران خود فردی مطیع و حرف شنو نبود و همواره دیدگاه های انتقادی خود را بدور از ترس و عواقب ناشی از مشکلات بعدی آن ، مطرح می نمود. ویژگی های شخصی از وی یک مطرب و هنرمند درباری نساخته بود و از ارباب و قدرت بیزار بود. از ریاکاری و چابلوسی نفرت داشت و زبانش تند و تیز بود. بسیار مطالعه می کرد و به کوهنوردی علاقه مند بود.پس از انقلاب سرانجام از اسفند ۱۳۶۸ یعنی از پنجاه سالگی پس از سال ها دوری از دنیای موسیقی، آموزش تنبک را منحصراً از روی کتاب و مکتب شخصی خود آغاز کرد و ده سال بعد رضایت داد که به صورت رسمی چاپ و منتشر شود و این درحالی بود که چندی پیش از آن، مجموعه جزوه های آموزشی او به نام فرد دیگری منتشر شده بود! با این حال، نتیجه حیرت آور بود و درمدت کوتاهی از چاپ اول به چاپ پنجم رسید. درحالی که متدها و دستورهای دیگری نیز در هنر تنبک نوازی از استادان گذشته و حال به فراوانی در دسترس بود.این کتاب آموزشی با استفاده از روش نت نویسی یک خطی تحریر شده است. در تنبک نوازی روش سه خطی نیز وجود دارد ولی در مکتب رجبی، وضع متفاوت است. کتاب اول ایشان، آموزشی و کتاب دوم، «تحقیقی» است که به گفته خود او، مشتمل بر سه فصل است: «آیا در رشته تنبک نوازی هر نوازنده ای الزاماً هنرمند هم هست؟» و… و «جامعه شناسی ریتم»، که رجبی با بیانی از طنز تلخ می افزاید «پس از مرگ من، یعنی هشتاد ونه سال و دو ماه و یازده روز دیگر به زیور طبع آراسته خواهد شد!»از تکنیکهای احیا شده و به کار رفته رجبی می توان به موارد زیر اشاره کرد (بکارگیری و به وجود آوردن ریزهای شانزده گانه متعدد که تنها پنج نوع آن توسط گذشتگان نواخته میشده است):– ریز دو انگشتی ساده یا ریز تیمپانی– ریز دو انگشتی بشکنی– ریز نه انگشتی– ریز ده انگشتی یا ریز پرتر– ریز دو انگشتی ساده عکس و برگردان– ریز دو انگشنی مضاعف– ریز هشت انگشتی روی پوست– ریز هشت انگشتی روی چوب– ریز هشت انگشتی ترکیبی یا مختلط– ریز هشت انگشتی بشکنی– ریز هشت انگشتی ناخنی روی پوست– ریز شلاقی یا ریز زورخانهای